|
صفحه اصلی پاسخ سوالات |
|
|
فعاليت دهان در زمان تولد بسيار پيشرفته است. طفل دهان و صورت خود را بيشتر از دستهاي خود به كار ميبرد و اين مسأله در طول حيات ادامه مييابد. ناحيه دهان در انسان نمايشگر سطح فعاليت حسي - حركتي بسيار بالايي ميباشد. بلع در نوزاد، قسمتي از عكسالعمل پيچيده شير خوردن است. شير خوردن و بلعيدن در هنگام تولد بايد طوري تكامل يافته باشد كه نوزاد بتواند به راحتي تغذيه كند. بلع در نوزاد با بلع در فرد بالغ تفاوت دارد. مشخصات بلع نوزاد چنين است: -1زبان به صورتي قرار ميگيرد كه فكين در هنگام عمل بلع باز نگه داشته ميشود. - 2باز شدن فك پايين توسط انقباض عضلات صورت و واقع شدن زبان در ناحيه مياني حفره دهان. - 3عمل بلع به مقدار زيادي توسط «محركه حسي» بين لبها و زبان هدايت ميگردد. اين نوع بلع نوزاد در طي سال اول زندگي پايان مييابد. ***بازگشت*** |
1.1 |
|
معالجات ارتودنسي فقط براي بهبود وضعيت دندانها و تصحيح روابط اسكلتي بيمار نيست بلكه بر سيستم عضلات نيز تأثير بسزايي دارد. اثر درمانهاي ارتودنسي بر عضلات بدين ترتيب است: - 1اثرات نامطلوب عضلات را بر دندانها و اسكلت فكي صورتي از بين ميبرد. - 2موجب به وجود آمدن يك سيستم دنداني ايدهآل ميگردد. با استفاده از وضعيت اوليه فك پايين، اثرات سيستم دنداني غير هماهنگ از بين برده ميشود به طوري كه يك نتيجه باليني پايدار به وجود ميآيد. چون اختلالات سيستم دنداني باعث تغييرات در مفصل گيجگاهي فكي و سيستم عضلاني ميگردد، بنابراين معالجات ارتودنسي ميتواند كنترل دقيقي بر حركات فك پايين به وجود آورد. ساير تغييرات عضلاني كه همراه معالجات ارتودنسي ايجاد ميشود عبارتند از: - 1اصلاح وضعيت لبها. - 2اصلاح وضعيت زبان. - 3اصلاح موقعيت فك پايين. - 4ضربات جويدن. - 5اصلاح در وضعيت تنفس ***بازگشت*** |
1.2 |
|
قبل از رويش دندانهاي شيري، زبان كودك نسبت به زبان افراد بزرگسال، بزرگتر است. زبان در اين حالت قسمت اعظم حفره دهان را جهت ايجاد يك سيل بين لبها و گونه، اشغال ميكند. بالشتكهاي لثهاي دهان را كاملا اشغال كرده و حاوي دندانهاي شيري ميباشند. هنگام تولد زوايد استخواني فك توسط بالشتكهاي لثهاي پوشيده شدهاند كه به زودي حالت قطعه قطعه پيدا كرده و هر قطعه نشانگر يك دندان در حال تكامل است. با وجودي كه بالشتكهاي لثهاي بالا و پايين در سراسر قسمت اعظم طول قوس با يكديگر تماس دارند ولي به هيچ وجه اين تماس دقيق نميباشد و يك ارتباط دنداني يا فكي صحيح مشاهده نميشود. برخي معتقدند كه وجود فضاي بين فكي در جلو بالشتكهاي لثهاي، امري طبيعي است. در زمان رويش دندانهاي شيري، زبان نسبت به رشد سريع اسكلت صورتي، آهستهتر حركت كرده و در بين قوسهاي دنداني در بيشتر قسمتها قرار خواهد گرفت***بازگشت*** |
1.3 |
|
اين ضايعه مربوط به عدم رشد تكامل تيغه دنداني و اغلب به فقدان تمام يا تعدادي از دندانها منتهي ميگردد.اين ضايعه ممكن است با ساير ناراحتيها مانند خشكي پوست، موهاي ظريف و نازك و عدم وجود غدد عرق همراه باشد.بيشترين دندانهايي كه به اين عارضه گرفتار ميشوند عبارتند از دندانهاي عقل،دندانهاي ثناياي دايمي بالا،دندانهاي آسياي كوچك دايمي پايين .اگر دندانهاي آسياي كوچك دايمي پايين وجود نداشته باشند، مسأله نسبتا مهمي را در ارتودنسي ايجاد ميكنند چرا كه تصميم گرفتن كه آيا دندانهاي آسياي بزرگ شيري پايين كشيده شده و فضاي موجود را با جلو آوردن دندانهاي آسياي بزرگ خلفي پر كنيم خالي از اشكال نيست، از طرفي ديگر دندانهاي آسياي بزرگ شيري پايين موقتي بوده و نميتوان به ابقاء آنها تا سنين بالا اعتماد كرد. به تجربه ثابت شده كه كشيدن آسياي بزرگ شيري پايين و جلو آوردن دندانهاي دايمي به مراتب بهتر از استفاده دندانهاي مصنوعي است ***بازگشت*** |
1.4 |
|
بسياري از نوزادان و كودكان، عادت به مكيدن انگشت شست و يا ديگر انگشتان خود دارند. اين عادت معمولا تا سنين 5سالگي از بين ميرود ولي بعضي از بچهها اين عادت را ترك نميكنند و دچار اختلالاتي در دندانهاي دايمي و شيري خود ميشوند. اثرات عادات فوق متنوع بوده و بستگي به نحوه مكيدن انگشت و شدت اين عادت دارد. بايد خاطر نشان كرد كه از اختلالات ايجاد شده در اثر عادت مكيدن انگشت، ممكن است با متوقف شدن عادت مربوطه، خود بخود اصلاح شوند ولي بسياري از آنها نياز به درمان ارتودنسي دارند. بايد توجه داشت كه عادت مكيدن انگشت با تمام توضيحات فوق به تنهايي قادر به ايجاد اختلالات شديد نيست مگر آنكه تا دوره دنداني مختلط ادامه يابد. براي مثال جابجايي خفيف دندانهاي ثناياي شيري در اين افراد به شرط آنكه عادت فوق تا سن 3سالگي رفع شود بر طرف ميگردد ***بازگشت*** |
1.5 |
|
گاه گاهي زبان ميتواند عامل ايجاد كننده اختلالات دنداني باشد. در كودكان يك بلع ساده و نرمال همراه با فشار و بيرون آوردن زبان، در هنگامي كه دندانها با هم تماس داشته يا اندكي فاصله دارند، ميتواند سبب اختلالات دنداني شود. همچنين اگر كودك به طور طبيعي با بستن دندانها و بستن كامل لبها و قرار دادن زبان روي كام و پشت دندانهاي جلو عمل بلع را انجام دهد، ميتواند باعث اختلالات دنداني شود. بلع ساده همراه با فشار زبان معمولا همراه با تاريخچهاي از عادت مكيدن انگشت است چرا كه در اين حالت براي زبان الزامي است كه به جلو حركت كند. عادت بيرون راندن زبان به صورتهاي مختلفي به چشم ميخورد. جلو آمدن زبان ممكن است بقاياي حالتي در دوران نوزادي باشد، بدين صورت كه برخي از افراد در خلال رويش دندانهاي ثناياي شيري، حالت وضعي زبانشان تغيير نميكند و نوك زبانشان در پشت و بين ثناياها قرار ميگيرد ***بازگشت*** |
1.6 |
|
اثر دستگاههاي ارتودنسي اعمال فشار و كشش بر دندانهاست كه فشار حاصله به استخوان اطراف ريشهها، منتقل شده و امكان حركت دندان را فراهم ميكند.دستگاههاي ارتودنسي به دو دسته ثابت و متحرك (فعال، غير فعال) تقسيم ميشوند. در نوع ثابت بيماران نقشي در گذاشتن و برداشتن دستگاه نداشته و اين كار توسط دندانپزشك متخصص انجام ميگيرد. ولي در دستگاههاي متحرك، بيماران ميتوانند دستگاه را از دهان خود خارج كنند يا در جاي خود قرار دهند. با دستگاههاي ثابت ارتودنسي ميتوان مسير حركت دندانها را در سه بعد فضا كنترل كرده و دندانها را به طور كامل ( )bodilyبه حركت درآورد ولي اجراي اين عمل توسط دستگاههاي متحرك بسيار مشكل و گاهي غير ممكن خواهد بود، لذا دستگاههاي متحرك به منظور حركتهاي جزئي دنداني ( )tippingاستفاده ميشوند. حفظ بهداشت در دستگاههاي متحرك ساده است ولي در دستگاه ثابت مشكل بوده و همچنين ساخت و استفاده از دستگاههاي ثابت نسبت به متحرك پيچيدهتر بوده و نياز به متخصص دارد. ***بازگشت*** |
1.7 |
|
اگر شخصي راه تنفسياش درست نباشد و به عللي مانند سرماخوردگي، التهاب مخاط بيني، بزرگ بودن لوزهها و غيره از راه دهان تنفس نمايد به مرور زمان، تمام تعادل ساختماني و عضلاني نواحي حفره دهانش بر هم خورده و عوارض و بي نظمي دنداني را پديد ميآورد. به علت باز ماندن دهان در هنگام تنفس دهاني، دندانهاي خلفي بيش از حد رويش يافته و صورت بيماركشيده ميشود. اغلب شلوغي دنداني به چشم ميخورد و بيمار گردن خود را جهت راحتي تنفس خم ميكند و در حالت استراحت لبها از هم فاصله ميگيرند. اگر در درمان اين بيماران موفقيت حاصل شود، علايم اختلالات دنداني ناشي از آن سريعا از بين ميرود. تمام عوامل پاتولوژيك و غير پاتولوژيك كه موجب تنفسهاي دهاني ميشوند، نظير پوليپهاي بيني، لوزههاي بزرگ و آلرژيهاي مزمن بايد حذف شود و جهت بستن لبها از دستگاه ارتودنسي خاصي استفاده ميشود.در نتيجه درمان اين ضايعه بر اكثر اختلالات دنداني ارجعيت دارد ***بازگشت*** |
1.8 |
|
- اين عارضه در اثر انقباضات پريوديك عضلات گيجگاهي و جونده به طور غير عملكردي به وجود ميآيد. وجود سايش غير طبيعي در سطح دندانها، شكستگيهاي غير قابل انتظار در دندانها و ترميمهاي دنداني، لقيهاي غير طبيعي و دور از انتظار دندانها، احساس خستگي و حساسيت در عضلات جونده، احساس خستگي در فكين به هنگام بيدار شدن از خواب، جويده شدن لبها و گونه و زبان به طور تصادفي و درد ناحيه مفصل از عوارض آن ميباشد. باتوجه به علل دندان قروچه، براي درمان اين عارضه اقدام به حذف عوامل ايجاد كننده آن بايد نمود. روان درماني اولين اقدام است كه بايد توسط روانپزشك انجام گيرد. تمرينهايي كه باعث Relaxشدن عضلات ميگردند، موجب كاهش استرس عضلاني و دندان قروچه خواهند شد. حذف دردهاي دهاني و عضلات جونده، تصحيح سطح جونده دنداني و استفاده از صفحات آكريلي ( )night guardدر طول شب از جمله راههاي درماني دندان قروچه است ***بازگشت*** |
1.9 |
|
ازدست دادن تحريك طبيعي در اثر حضور اتصال غير طبيعي زبان توسط بافتي محكم بين سطح شكمي زبان و كف دهان، يك زبان مهار شده ايجاد ميكند. زبان مهار شده يك نقص تكاملي است كه مشخصه آن اتصال دهنده زباني كوتاه و جلوتر از حد طبيعي است كه باعث محدوديت حركت زبان و اشكال در صحبت كردن ميشود. گاهي اوقات اتصال دهنده غير طبيعي زباني نوك زبان را به لثه زباني قدام دهان متصل ميكند، كه باعث اعمال كشش در بافت لثهاي و به دنبال آن تحليل لثه و ايجاد بيماريهاي لثهاي در محل چسبندگي اتصال دهنده ميشود. زبان مهار شده با تغيير موقعيت اتصال دهنده توسط جراحي درمان ميگردد ***بازگشت*** |
1.10 |
|
شكاف لب ضايعهاي تكاملي است كه معمولا در لب بالا ايجاد شده و مشخصه آن يك نقص مثلثي شكل ناشي از عدم الحاق دو قطعه لب است. شكاف كام ضايعهاي تكاملي است كه در كام رخ داده و مشخصه آن عدم الحاق دو قطعه طرفي كام است كه باعث ارتباط بين حفره بيني و دهان ميشود. از آنجايي كه از نظر تكاملي با هم ارتباط دارند، اغلب نيز همراه يكديگر رخ ميدهند. علت شكاف لب و شكاف كام به نظر ميرسد كه هم عوامل ارثي و هم محيطي باشد. عواملي همچون استرسهاي شديد دوران بارداري، مقادير كم يا زياد ويتامين Aو كمبود ويتامين B6به عنوان دلايل شكاف مطرحند، اما هنوز اين مسأله به اثبات نرسيده است. مراحل درماني پيچيده آن بسته به شدت بيماري از دوران نوزادي شروع و تا بعد از بلوغ ادامه دارد ***بازگشت*** |
1.11 |
|
يپوسيدگي دندان يك بيماري چند چهره است كه در نتيجه عمل متقابل بين دندان، فاكتورهاي ميزبان مثل بزاق و ميكروبهاي دهاني و فاكتورهاي خارجي مثل رژيم غذايي به وجود ميآيد.پوسيدگي دندان يك فرم اختصاصي از عفونت است كه در آن انواع خاصي از باكتريها بر سطح مينا تجمع يافته و مواد اسيدي توليد ميكنند كه باعث از بين رفتن سطح مينا ميشود.با تخريب مينا فرايند پوسيدگي از طريق عاج به سمت پالپ پيشرفت ميكند. اگر اين فرايند متوقف نشود، دندان كاملا تخريب خواهد شد. البته ميتوان جلوي اين فرايند را با برداشت مكانيكي پوسيدگيها و جايگزيني آن با مواد مناسب ترميمي گرفت و كاركرد طبيعي دندان را به آن باز گرداند ولي اگر تحت درمان قرار نگيرد ميتواند از طريق كانال عصبي دندان وارد بافت نرم مجاور دندان شده و يك واكنش آماسي مخرب و دردناك ايجاد كند و حتي در اطراف منتشر شود ***بازگشت*** |
1.12 |
|
آسيبهاي فيزيكي جزء شايعترين علل نقايص دنداني هستند. اين ضايعات اكثرا توسط خود فرد ايجاد ميشوند. با وجودي كه تعدادي از اين ضايعات ممكن است به دليل پريشاني عصبي و اختلالات رواني به صورت ارادي ايجاد گردند ولي اكثر آنها غير عمدي و ناخواسته هستند. آسيبهاي ناشي از عادات روزانه بيش از همه شيوع دارند. و در بين اين عادات هم انجام روشهاي نادرست بهداشت دهان از همه مهمتر است. آسيبهاي فيزيكي دندانها به سه گروه بزرگ تقسيم ميشوند: )1از دست دادن ساختمان طبيعي دندان، ناشي از عملكرد مكانيكي مغز كه سايش حاصل از آن به طور تدريجي رخ داده و در افرادي كه دندان قروچه دارند، زودتر مشاهده ميشود. )2از دست دادن غير عادي ساختمان دندان به دليل سايش فيزيكي غير مرتبط با عمل مضغ كه شايعترين علت آن استفاده بيش از حد و غلط از مسواك و مواد ساينده دنداني است كه در نواحي طوق دندانها رخ ميدهد. )3آسيبهاي فيزيكي به علت عوامل شيميايي غير باكتريال ***بازگشت*** |
1.13 |
|
شكستگي دندانها به علل مختلفي ايجاد ميشوند كه شايعترين آنها تروماي حاد ناشي از سقوط يا ضربه ناگهاني به قسمت مياني صورت است. شكستگي ممكن است حين استفاده عادي از دندانها نيز رخ دهد كه علت آن يكي از حالات مستعد كننده زير ميباشد. )1شكننده شدن دندان بعد از درمان اندو(درمان ريشه دندان). )2وجود تحليلهاي داخلي در دندان )3وجود ترميمهاي بزرگ در داخل تاج دندان كه سطوح زيادي از دندان را در بر گرفتهاند بخصوص در دندانهاي آسياي كوچك )4دندانهاي مبتلا به ضايعات ارثي يا اكتسابي كه يكپارچگي ساختمان دندان را تحتالشعاع قرار ميدهند. شايعترين نوع شكستگي دنداني، شكستگي تاج دندانهاي قدامي است. درصد كمي از موارد شكستگي ريشه را نيز شامل ميگردد و اكثر دندانها بعد از وقوع شكستگي حيات خود را از دست ميدهند. بسته به نوع و وسعت شكستگي، دندان قابليت درمان دارد ***بازگشت*** |
1.14 |
|
در دندانهاي فك جوش سمان يا عاج دندان به استخوان فكي اطراف خود به دنبال از بين رفتن بافتهاي نگهدارنده لثهاي ما بين خود و استخوان ميچسبد. در داخل قوس دنداني، بيشتر آسياهاي بزرگ در گير ميشوند. در كل هر دنداني بعد از تروما ممكن است دچار اين حالت گردد. علت واقعي انكيلوز (فك جوش شدن دندان) ناشناخته است. همچنين زماني كه تحليل فيزيولوژيك ريشه دندانهاي شيري متوقف شده يا كاهش يابد نيز ايجاد ميشود. تروماي حاد يا مزمن به دليل التهاب و تخريبي كه در بافت نگهدارنده دندان ايجاد ميكند باعث فك جوش شدن دندان ميشود. كاشت مجدد دندانهايي كه از حفره دنداني خارج شدهاند، منجر به درجاتي از چسبندگي ميشود. ارزيابي دقيق دندانهاي فك جوش قبل از بيرون آوردن آنها الزامي است. چرا كه در غير اين صورت امكان شكستن ريشه يا استخوان اطراف آنها وجود دارد ***بازگشت*** |
1.15 |
|
بيماراني كه دندان كشيدهاند ممكن است به علت درد موضعي يا ترس از درد در حين خوردن غذا از انجام اين عمل اجتناب كنند. يك رژيم غذايي مايع با حجم زياد و انرژي زياد براي 12تا 24ساعت اول بهترين ميباشد. شما بايد در طي 24ساعت اول به اندازه كافي مايعات دريافت كنيد. مايعات بايد شامل آبميوهها، شير يا آب باشند. در 12ساعت اول غذا بايد نرم و خنك باشد. غذاهاي خنك و سرد به حفظ راحتي در ناحيه موضعي كمك ميكند. بستني بر خلاف غذاهاي جامد تمايل به ايجاد تروماي موضعي يا شروع فازهاي خونريزي دهنده مجدد ندارد. اگر شما چند دندان در تمام نواحي دهان كشيده باشيد، رژيم غذايي نرم براي چند روز پس از عمل جراحي توصيه ميشود. جراح در هر مراجعه، جراحي در يك طرف دندان را برنامه ريزي ميكند، تا بيمار در كوتاهترين زمان ممكن بتواند از رژيم غذايي طبيعي استفاده كند ***بازگشت*** |
1.16 |
|
حاملگي هر چند يك حالت بيماري نيست اما با اين حال وضعيتي است كه به هنگام نياز به جراحي دهان، مستلزم ملاحظات ويژهاي است. مسأله مهم مورد توجه در مراقبت از بيمار حامله پيشگيري از صدمات جنيني است. دو قسمت از اقدامات درماني جراحي دهان كه امكان ايجاد آسيب جنيني در آن هست عبارتند از: پرتونگاري دندانپزشكي و تجويز دارو. از آنجايي كه اجراي مناسب اقدامات جراحي دهان بدون پرتونگاري يا تجويز دارو عملا غير ممكن است، يك راه آن است كه براي پرهيز از به خطر انداختن جنين كليه جراحيهاي انتخابي دهان را تا پس از وضع حمل به تعويق اندازيم. اغلب ميتوان اقدامات موقتي براي به تأخير انداختن جراحي به عمل آورد. با اين حال، اگر در حين حاملگي نتوان جراحي را به تعويق انداخت، بايد در هنگام پرتونگاري از محافظ سربي استفاده كرده و در هنگام تجويز دارو حتما با پزشك معالج بيمار در مورد نوع دارو و مقادير مصرف آن مشاوره صورت گيرد ***بازگشت*** |
1.17 |
|
دندان مركب از يك ساختمان سختي است كه بافت نرم زندهاي را احاطه نموده است. اين قسمت نرم مركزي را پالپ و گاهي عصب مينامند، كه شامل عروق خوني، رشتهها و اعصاب ميباشد، اندودونتيكس، تخصصي از دندانپزشكي است كه تشخيص و درمان پالپهاي آماسي و بيمار را به عهده دارد. يك سري از عواملي كه براي پالپ مشكل آفرين ميشوند شامل: پوسيدگي دندان، درمان پوسيدگي دندان (ترميم، روكشها و...)، ضربات و بيماريهاي پيشرفته لثه ميباشد. پس از بي حس كردن دندان، به جهت رسيدن به پالپ، دندان باز ميشود. توسط وسايل ظريفي پالپ را خارج نموده و ديوارههاي داخلي پالپ را قدري تراشيده و شكل داده ميشود. سپس فضاي كانال ريشه استريل و با مواد شبيه لاستيك پر ميشود و اين كار مانع از ورود ميكروبها به اين فضا ميگردد. جهت حمايت از ترميم قسمتهاي از دست رفته يا شكسته تاج دندان، ممكن است يك وسيله فلزي در داخل كانال دندان قرار داده شود و يا دندان نياز به روكش داشته باشد ***بازگشت*** |
1.18 |
|
ثبات استخوان دندانها بستگي به وجود ريشه دندانها و الياف نگهدارنده دارد و پس از اينكه ريشه دندانها خارج گردد، الياف نگهدارنده از بين رفته و استخوان فكين دچار تحليل ميگردد، اگر چه افراد بي دنداني هم هستند كه از استخوان ضخيم و تحليل نرفته بر خوردار ميباشند، اما اين تعداد نادر نميتوانند دليلي بر رد مطلب فوقالذكر باشد. تحليل استخوان در اين مورد به علت از بين رفتن نيروي كششي توسط الياف نگهدارنده است، چرا كه در هر قسمتي كه استخوان تحت نيروهاي كششي فيزيولوژيك باشد بايد انتظار استخوان سازي را داشته باشيم. همچنين وارد آوردن فشارهاي نامتناسب روي استخوان فك به علت ساختن پروتزهاي غلط در مشاهدات كلينيكي تحليل سريع استخوان فك را نشان ميدهد. همانند فشار ناشي از پروتز غلط، فشارهاي ارتودنسي و فشار ناشي از تومورها نيز تحليل را به دنبال دارند، ولي پروتزهاي كامل در شرايط مطلوب معمولا تخريب استخوان را افزايش نميدهند ***بازگشت*** |
1.19 |
|
دستيابي به رنگ طبيعي دندانهاي از دست رفته مسلما كاري بسيار مشكل و گاهي غير ممكن ميباشد. هماهنگي رنگ دندان بإے؛ّّ ساير قسمتهاي صورت، در انتخاب رنگ مناسب بسيار حائز اهميت است. رنگ دندانها بايد با رنگ چهره هماهنگي داشته باشد. بين رنگ دندان و رنگ مو و چشم نيز ارتباطي وجود دارد. به عنوان مثال دندان با رنگ روشن براي يك بيمار با چهره سفيد و چشمان آبي يا خاكستري مناسب خواهد بود. رنگ مو در افراد جوان ميتواند راهنماي خوبي براي انتخاب رنگ دندان باشد، ليكن در افراد مسن به علت تغيير رنگ نميتواند راهنماي مطلوبي باشد. در انتخاب رنگ دندان ذوق و سليقه بيمار و اطرافيان او نيز تا حدودي در نظر گرفته ميشود و حتي در مواردي دندانپزشك بايد تسليم آنان شود. موقعيت قرار گيري دندانهاي قدامي در دهان نيز در درك رنگ مؤثر ميباشند. رنگ روشنتر دندانها را قداميتر و رنگ تيرهتر دندانها را خلفيتر نشان ميدهند. انتخاب صحيح اندازه و رنگ دندانهاي مصنوعي يكي از مراحل مهم درماني است كه در تأمين زيبايي نقش بسزايي دارد. ***بازگشت*** |
1.20 |
|
برگرفته از :انتشارات تيمورزاده ) ) |